Przewlekły ból brzucha i zespół jelita drażliwego

Główny Wrzód

Ból brzucha był i pozostaje poważnym problemem chorób wewnętrznych i gastroenterologii. Największe trudności pojawiają się przy identyfikacji przyczyn zespołu przewlekłego bólu brzucha.

Ból brzucha był i pozostaje poważnym problemem chorób wewnętrznych i gastroenterologii. Największe trudności pojawiają się przy identyfikacji przyczyn zespołu przewlekłego bólu brzucha. Zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw powstawania zespołu bólowego może częściowo pomóc w zidentyfikowaniu jego przyczyny i wyborze sposobu jej złagodzenia [2].

Początek bólu związany jest z aktywacją nocyceptorów zlokalizowanych w ścianie mięśniowej narządu pustego, torebkach narządów miąższowych, krezce i wyściółce otrzewnej tylnej ściany jamy brzusznej, rozciąganiem, napięciem ściany narządu pustego oraz skurczami mięśni. Błona śluzowa przewodu pokarmowego (GIT) nie posiada receptorów nocyceptywnych, więc jej uszkodzenie nie powoduje bólu. Zapalenie i niedokrwienie przewodu pokarmowego poprzez uwolnienie substancji biologicznie czynnych (ALS): bradykininy, serotoniny, histaminy, prostaglandyn itp. Prowadzą do zmiany progu wrażliwości receptorów czuciowych lub bezpośrednio je aktywują. Te same procesy mogą wywoływać lub nasilać skurcze mięśni gładkich jelit, co z kolei powoduje podrażnienie nocyceptorów i uczucie bólu. Sygnały z jelita są przesyłane wzdłuż włókien doprowadzających przez zwoje rdzeniowe, docierając do przednich obszarów mózgu, gdzie odczucie bólu występuje w zakręcie pośrodkowym. Włókna odprowadzające trafiają na obwody i powodują skurcze i rozluźnienie mięśni gładkich, rozszerzenie naczyń krwionośnych. Wiele różnych neuronów ma modulujący wpływ na percepcję bólu i odpowiedź.

Ogólnie rzecz biorąc, istnieją cztery główne mechanizmy powstawania bólu brzucha: trzewny, ciemieniowy, promieniujący i psychogenny.

Jedną z opcji bólu brzucha spowodowanego przyczynami organicznymi może być ból ciemieniowy wynikający z zajęcia otrzewnej. Jest głównie ostry, wyraźnie zlokalizowany, któremu towarzyszy napięcie mięśni ściany brzucha, nasila się wraz ze zmianą pozycji ciała, kaszlem.

Najczęstszym mechanizmem bólu brzucha jest ból trzewny, który jest spowodowany zwiększonym ciśnieniem, rozciąganiem, napięciem, zaburzeniami krążenia w narządach wewnętrznych i może być skutkiem zarówno chorób organicznych, jak i czynnościowych. Ból jest zwykle tępy, spastyczny, palący i nie ma wyraźnej lokalizacji. Często towarzyszą mu różne objawy wegetatywne: pocenie się, niepokój, nudności, wymioty, bladość. Ze względu na dużą liczbę synaps między neuronami często dochodzi do podwójnego unerwienia, które leży u podstaw promieniującego charakteru bólu. To ostatnie rozumiane jest jako odbicie odczuć bólowych podczas intensywnego impulsu trzewnego w obszarze zwiększonej wrażliwości skóry, w miejscu projekcji innych narządów, unerwianych przez ten sam odcinek rdzenia kręgowego, co narząd zajęty.

W początkowych stadiach chorobom organicznym (zapalenie wyrostka robaczkowego, choroba uchyłkowa itp.) Może towarzyszyć ból trzewny, a następnie w przypadku zapalenia otrzewnej ból ciemieniowy..

Ból psychogenny pojawia się przy braku przyczyn somatycznych i jest spowodowany niedoborem czynników hamujących i / lub wzrostem prawidłowych sygnałów doprowadzających z powodu uszkodzenia ośrodkowych mechanizmów kontrolnych i / lub spadku syntezy ALS. Ból jest stały, co gwałtownie obniża jakość życia, nie wiąże się z upośledzeniem ruchliwości, spożycia pokarmu, perystaltyką jelit, wypróżnianiem i innymi procesami fizjologicznymi.

W chorobach funkcjonalnych mechanizmy powstawania bólu są różne i można je izolować lub łączyć: geneza trzewna często łączy się z mechanizmami promieniowania i / lub psychogennymi. Większość bólu ma charakter dzienny, rzadko występuje podczas snu [4].

W praktyce prawdopodobieństwo wystąpienia przyczyny organicznej leżącej u podstaw bólu trzewnego jest znacznie większe w przypadku objawów „lęku”, do których należą: głównie ból nocny, który wybudza pacjenta ze snu; początek objawów po 50 roku życia; obecność raka w rodzinie; obecność gorączki u pacjenta; utrata masy ciała bez motywacji; zmiany ujawnione podczas bezpośredniego badania pacjenta (powiększenie wątroby, splenomegalia itp.); zmiany parametrów laboratoryjnych moczu, kału i krwi; zmiany zidentyfikowane za pomocą badań instrumentalnych (kamienie w drogach żółciowych, uchyłki okrężnicy, poszerzenie przewodu żółciowego wspólnego itp.).

Próbę różnicowania bólu brzucha przy użyciu jak najmniejszej liczby badań, które często są traumatyczne dla pacjenta, można dobrze zilustrować zespołem jelita drażliwego (IBS). Pomimo obecności w nazwie określenia „syndrom”, patologia ta należy do niezależnych form nozologicznych. IBS jest definiowane przez Światową Organizację Gastroenterologii (WGO) jako zaburzenie czynnościowe jelit, w którym ból brzucha lub dyskomfort są związane z wypróżnianiem lub zaburzeniem pasażu jelitowego [20]. Objawy towarzyszące mogą obejmować wzdęcia, dudnienie i zaburzenia wypróżniania. W przypadku tej diagnozy, zgodnie z kryteriami Rzymu III, ból musi być nawracający, występować przez co najmniej trzy dni w miesiącu przez ostatnie trzy miesiące lub dłużej i być połączony z co najmniej dwoma z trzech następujących objawów: zmiana po wypróżnieniu, jej wystąpienie musi być związane ze zmianą częstotliwości lub kształt stołka. Objawy powinny niepokoić pacjenta przez ostatnie trzy miesiące, a po raz pierwszy pojawiły się sześć lub więcej miesięcy temu [12]. IBS, podobnie jak większość innych czynnościowych chorób przewodu pokarmowego, charakteryzuje się zwiększonym poziomem depresji, lęku i skłonnością do hipochondrii..

Ból brzucha w IBS występuje zawsze, ale w zależności od przeważających zaburzeń pasażu jelitowego możliwe są następujące opcje: IBS z biegunką (częstość luźnych stolców przez ponad 25% czasu i gęsty stolec mniej niż 25%, częściej u mężczyzn), IBS z zaparciami (twarde stolec przez ponad 25% czasu, a zatem płyn mniej niż 25%, kobiety cierpią częściej), IBS o charakterze mieszanym lub cyklicznym (kał płynny i twardy ponad 25%) [12, 20]. Zgodnie z zaleceniami WGO można podzielić na podgrupy w zależności od dominujących objawów: IBS z przewagą zaburzeń przewodu pokarmowego, IBS z przewagą bólu, IBS z przewagą wzdęć. I wreszcie, zgodnie z czynnikiem prowokującym, można podzielić patologię na IBS poinfekcyjny, IBS wywołany pokarmem (lub niektóre pokarmy) i IBS wywołany stresem..

Algorytm działań praktyka został opracowany przez WGO i opublikowany w 2009 roku (schemat). W przypadku obecności typowych objawów u pacjenta poniżej 50.roku życia, braku objawów lęku, z małą częstością zakażeń pasożytniczych i celiakii w populacji oraz bez biegunki, przy braku zmian w wynikach rutynowych badań rutynowych (morfologia krwi), prawdopodobieństwo IBS u tego pacjenta jest tak duże, że nie ma potrzeby przeprowadzania innych badań [20].

W przypadku uporczywego zespołu biegunkowego, dużej zachorowalności na celiakię lub choroby pasożytnicze należy odpowiednio przeprowadzić badania w kierunku celiakii, analizę kału w celu wykrycia chorób pasożytniczych oraz kolonoskopię (w przewlekłym zespole biegunkowym). W przypadku braku odchyleń od normalnych wskaźników najprawdopodobniej rozpoznanie IBS będzie.

Zespół przewlekłego bólu brzucha z zaburzeniami pasażu żołądkowo-jelitowego, charakterystyczny dla IBS, jest podobny do objawów występujących przy enteropatiach (gluten, laktazy, pasożytnicze), raku jelita grubego, mikroskopowym, pasożytniczym zapaleniu jelita grubego, zapaleniu uchyłków jelita grubego i niektórych chorobach ginekologicznych: endometriozie, rak jajnika. Wynika to z pojedynczego trzewnego mechanizmu bólu, do którego często dołącza się jego promieniującą genezę, co jeszcze bardziej utrudnia określenie lokalizacji procesu patologicznego [17].

Złagodzenie przewlekłego bólu brzucha jest poważnym niezależnym problemem, ponieważ nie tylko eliminacja, ale nawet próba ustalenia pierwotnej przyczyny jego wystąpienia nie zawsze kończy się sukcesem. Biorąc pod uwagę, że ból jest często łączony w naturze, w praktyce często konieczne jest połączenie różnych środków.

Jednym ze sposobów uśmierzania bólu trzewnego jest łagodzenie skurczu mięśni, który jest uniwersalnym mechanizmem reagowania mięśni gładkich na wszelkie patologiczne wpływy, co nieuchronnie prowadzi do pobudzenia nocyceptorów zlokalizowanych w warstwie mięśniowej przewodu pokarmowego [1-4, 18].

Grupa leków przeciwskurczowych jest zróżnicowana i raczej niejednorodna pod względem mechanizmu działania i punktu aplikacji, ponieważ w skurcz włókien mięśniowych bierze udział bogaty aparat receptorowy, a sam ten proces jest złożony i wieloskładnikowy. Tak więc leki hamujące skurcze włókien mięśniowych mogą realizować swój efekt w następujący sposób:

  • blokują przekazywanie impulsów nerwowych do włókien mięśniowych (M-antycholinergiki - atropina, platyfilina, hioscyna butylu bromek (Buscopan));
  • hamują otwieranie kanałów Na + i wnikanie Na + do komórki (blokery kanałów sodowych - mebeweryna);
  • zahamować otwieranie kanałów Ca + i przedostawanie się Ca + z przestrzeni pozakomórkowej do cytoplazmy i uwalnianie K + z komórki - początkowy etap repolaryzacji (blokery kanałów wapniowych - bromek pinaveria, bromek otylonium);
  • hamują aktywność fosfodiesterazy, rozpad cAMP, blokując w ten sposób procesy energetyczne komórki mięśniowej (blokery fosfodiesterazy - alweryna, drotaweryna itp.);
  • działać przez receptory serotoninergiczne, zaburzając regulację transportu jonów;
  • wpływają na receptory opioidowe (trimebutyna);
  • wpływają na oksydazy (nitroglicerynę i nitrozorbid).

Przepisanie każdego leku musi być uzasadnione pod względem skuteczności i bezpieczeństwa. Im bardziej selektywny lek, tym mniej ogólnoustrojowych skutków ubocznych.

Ze wszystkich selektywnych leków przeciwskurczowych najdłużej w Europie stosuje się antycholinergiczny czwartorzędowy związek amoniowy, bromek butylu hioscyny (Buscopan). Po raz pierwszy lek został zarejestrowany w Niemczech w 1951 roku i obecnie należy do jednych z najlepiej przebadanych w eksperymencie i klinice oraz selektywnych leków przeciwskurczowych w odniesieniu do przewodu pokarmowego. Najważniejszymi właściwościami farmakologicznymi hioscyny butylobromku jest jego podwójny efekt rozluźniający poprzez selektywne wiązanie się z receptorami muskarynowymi zlokalizowanymi na trzewnych mięśniach gładkich przewodu pokarmowego oraz przywspółczulny efekt blokowania węzłów nerwowych poprzez wiązanie się z receptorami nikotynowymi, co zapewnia selektywne hamowanie motoryki przewodu pokarmowego..

Bromek butylu hioscyny, ze względu na swoje duże powinowactwo do receptorów muskarynowych i nikotynowych, występuje głównie w komórkach mięśniowych narządów jamy brzusznej i miednicy, a także w zwojach śródściennych narządów jamy brzusznej. Ponieważ lek nie przenika przez barierę krew-mózg, częstość występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych o działaniu przeciwcholinergicznym (podobnym do atropiny) po zastosowaniu bromku butylu hioscyny jest bardzo mała i jest podobna do placebo. Dlatego celowość stosowania tego leku jest oczywista i udowodniono, że łagodzi ból komponentu trzewnego dowolnego pochodzenia [1, 3, 18, 19].

Czas wystąpienia efektu po zażyciu leku Buscopan w środku wynosi około 30 minut; czas działania - 2-6 h. Po jednorazowym zastosowaniu wewnątrz butylobromku hioscyny w dawkach 20-400 mg, średnie maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 2 godzinach. Okres półtrwania leku po pojedynczym podaniu doustnym w dawkach 100-400 mg wynosi od 6,2 do 10,6 godzin. Zalecana dawka doustna: 10–20 mg 3–5 razy dziennie. Istnieje również postać dawkowania preparatu Buscopan w postaci czopków doodbytniczych.

Opublikowane w 2006 roku porównawcze badanie skuteczności i tolerancji butylobromku hioscyny z grupą kontrolną otrzymującą placebo i paracetamol w leczeniu nawracającego spastycznego bólu brzucha, przeprowadzone w 163 ośrodkach klinicznych pod kierunkiem tak znanych gastroenterologów, jak S. Müller-Lissner i G. N. Titgat, w tym 1935 pacjentów. Wykazał wysoką skuteczność i bezpieczeństwo butylobromku hioscyny w nawracających bólach brzucha [14].

Dowodem przeciwskurczowego działania hioscyny butylobromku jest poprawa wyników badania instrumentalnego jelita podczas badania endoskopowego i RTG, co przejawia się zarówno zwiększeniem światła jelita, jak i uwidocznieniem polipów, uchyłków, a także mniejszym nasileniem bólu podczas manipulacji [11, 15].

Przykładem skutecznego łagodzenia bólu brzucha środkami przeciwskurczowymi jest ich zastosowanie w IBS [12].

Metaanaliza T. Poynarda i wsp. Wykazała, że ​​wiele leków przeciwskurczowych osobno (mebeweryna, bromek cimetropium, trimebutyna, bromek otylonium, bromek butylu hioscyny, bromek pinawerium) i ogólnie cała grupa leków przeciwskurczowych (OR 2,13; 95% CI 1, 77–2,58) jest skuteczniejszy niż placebo w leczeniu bólu w IBS [16]. Zatem prawdopodobieństwo poprawy stanu zdrowia po zastosowaniu hioscyny butylobromku w leczeniu IBS jest 1,56 razy większe (95% CI 1,14–2,15) niż w przypadku placebo. W szeregu badań wykazano, że oprócz działania przeciwskurczowego, dobre działanie przeciwbólowe Buscopanu może wiązać się również z obniżeniem progu nadwrażliwości trzewnej, która odgrywa istotną rolę w patogenezie IBS [10].

Leki przeciwskurczowe o udowodnionej skuteczności w leczeniu IBS ze specjalności American Gollege Gastroenterology (ACG) to bromek butylu hioscyny, bromek cimetropium, bromek pinaveria i olejek z mięty pieprzowej. Leki te mogą łagodzić ból lub dyskomfort w IBS [5].

Środki przeciwskurczowe nie tylko łagodzą ból, ale także pomagają przywrócić przepływ treści i poprawić ukrwienie ścian narządów. Ich powołaniu nie towarzyszy bezpośrednia interwencja w mechanizmy wrażliwości na ból i nie komplikuje rozpoznania ostrej patologii chirurgicznej.

Oczywiście leki przeciwbólowe odgrywają ważną rolę w łagodzeniu bólu, nie tylko związanego z genezą ciemieniową, ale także trzewnego i psychogennego. Światowa Organizacja Zdrowia zaproponowała następujące stopniowe podejście do łagodzenia bólu: I etap - nieopioidowe leki przeciwbólowe, II etap - dodawanie miękkich opioidów, III etap - opioidowe leki przeciwbólowe. Spośród nieopioidowych leków przeciwbólowych preferowany jest paracetamol ze względu na mniejszą liczbę skutków ubocznych w przewodzie pokarmowym. Szereg badań wykazało dobry efekt w łagodzeniu bólu przy połączeniu przeciwskurczowego bromku butylu hioscyny z paracetamolem o działaniu przeciwbólowym [13].

Czasami w przypadku chorób czynnościowych, w szczególności IBS, konieczne jest zastosowanie bezpośrednich leków przeciwbólowych. Należy unikać przepisywania opiatów na wszelkie możliwe sposoby, ponieważ w takich przewlekłych stanach istnieje wysokie ryzyko uzależnienia i uzależnienia. Takie przypadki są opisane w literaturze i nazywane są „narkotycznym zespołem jelita grubego” (zespół jelitowy wywołany środkami odurzającymi). Kryterium tego schorzenia jest przewlekły lub często nawracający ból postępujący w czasie, którego nie można wytłumaczyć konkretną patologią, dla którego złagodzenia wymagane są duże dawki środków odurzających, który nasila się wraz z odstawieniem opiatów i szybko ustaje przy ich stosowaniu [8, 9].

Wpływ leków przeciwdepresyjnych na wzmacnianie i wzmacnianie działania przeciwbólowego innych leków jest dobrze znany i udowodniony. Biorąc pod uwagę obecność psychogennego mechanizmu bólu w chorobach czynnościowych, ujawnione klinicznie cechy psychoemocjonalne pacjentów (skłonność do depresji, wysoki poziom lęku), zainteresowanie lekami psychotropowymi na IBS jest zrozumiałe. Niedawno opublikowany przegląd systematyczny, wskazując na błędy w niektórych projektach badań, dostarczył dowodów na poparcie stosowania leków przeciwdepresyjnych (zarówno trójpierścieniowych, jak i selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny) w IBS (amitryptylina 10–75 mg / dzień w nocy; selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny: paroksetyna, 10–60 mg / dobę, citalopram, 5–20 mg / dobę) [6, 20].

Wyjaśnienie genezy objawów, a przede wszystkim bólów brzucha, z uwzględnieniem poziomu wykształcenia, statusu społecznego chorego, ustanowienie ufnej relacji empatycznej między lekarzem a pacjentem wpływa na złagodzenie objawów [7].

Należy zachować ostrożność podczas dostosowywania diety w celu złagodzenia bólu i innych objawów, aby nie powodować problemów żywieniowych u pacjenta (niedobory mikroelementów, witamin i innych składników odżywczych).

Nie ma przekonującego związku między bólem brzucha a innymi objawami w IBS. Stosowanie leków skutecznych w łagodzeniu różnych zaburzeń w IBS nie wpływało na nasilenie bólu. W przypadku IBS z zaparciami stosuje się różne klasy środków przeczyszczających, błonnika i innych środków zwiększających objętość. Istnieje dobra baza dowodowa dotycząca osmotycznych środków przeczyszczających (preparaty laktulozy, glikolu polietylenowego w indywidualnych dawkach). Aby przyspieszyć uzyskanie normalizującego działania na przejście przez przewód pokarmowy w IBS z zaparciami, można przepisać drażniące środki przeczyszczające w krótkich cyklach (Dulcolax itp.). W leczeniu IBS z zaparciami kobiety mogą stosować selektywny aktywator receptorów chlorkowych C-2 - lubiproston [6]. Istnieją dowody na możliwość zastosowania probiotycznego szczepu Bifidobacterium lactis DN-173 010 w celu przyspieszenia pasażu jelitowego.

Głównym lekiem stosowanym w leczeniu IBS z biegunką jest loperamid, który wymaga indywidualnego dostosowania dawki. W ciężkim zespole biegunkowym u kobiet w wielu krajach zarejestrowano antagonistę receptora serotoninergicznego (5-HT3) alosetron [6, 20]. Aby zmniejszyć tworzenie się gazów, stosuje się sorbenty i inne środki przeciwpieniące, aw niektórych zaleceniach nazywa się antybiotyk rifaksyminą (400 mg 3 razy dziennie).

Antagonista receptorów serotoninergicznych (5-HT3) - alosetron (w IBS z zespołem biegunkowym), selektywny aktywator receptorów chlorkowych C-2 - lubiproston (u kobiet z zaparciami) i szczep probiotyczny Bifidobacterium infantis 35624.

W celu złagodzenia bólu i innych objawów w patologii funkcjonalnej, w szczególności w IBS, stosuje się różnorodne terapie, w tym psychologiczne: terapia poznawczo-behawioralna, metody relaksacyjne, hipnoza. ACG twierdzi, że terapie psychologiczne, które obejmują terapię poznawczą, psychoterapię dynamiczną i hipnoterapię, są bardziej skuteczne w łagodzeniu typowych objawów IBS niż standardowe terapie. Ogólne podejście do ziołolecznictwa i akupunktury jest optymistycznie powściągliwe..

Na przebieg każdej patologii, a zwłaszcza IBS, duży wpływ mają zarówno cechy osobowe pacjenta (stosunek do leczenia, poziom lęku i stopień zaufania / nieufności w manipulacjach medycznych, obecność przewlekłych sytuacji traumatycznych, indywidualne cechy emocjonalne, jak i choroba psychiczna), a także zachowanie lekarza. kadra (umiejętność nawiązywania kontaktu i relacji opartych na zaufaniu, możliwość wsparcia psychologicznego dla pacjenta). Ważnym punktem, który zawsze zwiększa stopień zaufania pacjenta do lekarza, jest szybkie złagodzenie bólu. Dlatego wybór leków musi być dokonywany kompetentnie i terminowo..

Literatura

  1. Baranskaya E.K. Ból brzucha: kliniczne podejście do pacjenta i algorytm leczenia. Miejsce terapii przeciwskurczowej w leczeniu bólów brzucha // Farmateka. 2005. Nr 14.
  2. Viley J. Ocena i znaczenie bólu brzucha. Rozdział 1. W książce: J. Henderson. Patofizjologia układu pokarmowego. SPb: Newski dialekt, 1997.275 str..
  3. Livzan M.A. Zespół bólu w gastroenterologii - algorytm terapii // Rada Lekarska. 2010. Nr 3-4. Str. 68–70.
  4. Shulpekova Yu. V., Ivashkin VT Objawy bólu trzewnego w patologii układu pokarmowego // Doktor. 2008. Nr 9. Str. 12-16.
  5. Brandt LJ, Chey WD, Foxx-Orenstein AE, Schiller LR, Schoenfeld PS, Spiegel BM, Talley NJ, Quigley EM American College of Gastroenterology Task Force on Irritable Bowel Syndrome Oparte na dowodach stanowisko na temat leczenia zespołu jelita drażliwego // Jestem J Gastroenterol. 2009, styczeń; 104, supl 1: S1–35.
  6. Camilleri M. Artykuł przeglądowy: nowe cele receptorów w leczeniu zespołu jelita drażliwego // Aliment Pharmacol Ther. 2010, styczeń; 31 (1): 35–46.
  7. Camilleri M. Ewoluujące koncepcje patogenezy zespołu jelita drażliwego: leczenie mózgu lub jelita // J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2009, kwiecień; 48, Suppl 2: S46–48.
  8. Drossman D. A. Silny i oporny na leczenie przewlekły ból brzucha // Clin Gastroenterol Hepatol. 2008, tom. 6, nr 9, s. 978 - 982.
  9. Grunkemeier D. M. S., Cassara J. E., Dalton C. B., Drossman D. A. Narkotyczny zespół jelita grubego: cechy kliniczne, patofizjologia i zarządzanie // Clin Gastroenterol Hepatol. 2007; Nr 5; 1126-1139.
  10. Khalif I. L., Quigley E. M., Makarchuk P. A., Golovenko O. V., Podmarenkova L. F., Dzhanayev Y. A. Interakcje między objawami a motoryczną i trzewną odpowiedzią sensoryczną pacjentów z zespołem jelita drażliwego na leki spazmolityczne (przeciwskurczowe) // J Gastrointestin Liver Dis. 2009, Mar; 18 (1): 17-22.
  11. Lee J. M., Cheon J. H., Park J. J., Moon C. M., Kim E. S., Kim T. I., Kim W. H. Effects of Hyosine N-butyl bromide on the detection of polips during colonoscopy // Hepatogastroenterology. 2010, styczeń-luty; 57 (97): 90-94.
  12. Longstreth G., Thompson W., Chey W., Houghton L., Mearin F., Robin C. Spiller. Funkcjonalne zaburzenia jelit // Gastroenterologia. 2006; 130: 1480-1491.
  13. Mertz H. Jak skuteczne są doustne hioscyny butylobromek i paracetamol w łagodzeniu skurczowego bólu brzucha // Nat Clin Pract Gastroenterol Hepatol. 2007 Jan; 4 (1): 10-11.
  14. Mueller-Lissner S., Tytgat GN, Paulo LG, Quigley EM, Bubeck J., Peil H., Schaefer E. Badania kontrolowane placebo i paracetamolem dotyczące skuteczności i tolerancji butylobromku hioscyny w leczeniu pacjentów z nawracającymi skurczami brzucha ból // Aliment Pharmacol Ther. 15 czerwca 2006; 23 (12): 1741-1748.
  15. Misra S. P., Dwivedi M. Rola dożylnie podawanego bromku butylu hioscyny w wstecznej ileoskopii końcowej: randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie // World J Gastroenterol. 2007, 28 marca; 13 (12): 1820-1823.
  16. Poynard T., Regimbeau C., Benhamou Y. Metaanaliza środków zwiotczających mięśnie gładkie w leczeniu zespołu jelita drażliwego // Aliment Pharmacol Ther. 2001; 15: 355-361.
  17. Spiegel B., Bolus R., Harris LA, Lucak S., Naliboff B., Esrailian E., Chey WD, Lembo A., Karsan H., Tillisch K., Talley J., Mayer E., Chang L. Measuring wyniki zgłaszane przez pacjentów z zespołem jelita drażliwego z numeryczną skalą oceny bólu brzucha // Aliment Pharmacol Ther. 2009, 1 grudnia; 30 (11-12): 1159-1170.
  18. Tytgat G. N. Butylobromek hioscyny: przegląd jego zastosowania w leczeniu skurczów i bólu brzucha // Leki. 2007; 67 (9): 1343-1357.
  19. Tytgat G. N. Butylobromek hioscyny - przegląd jego stosowania pozajelitowego w ostrym skurczu brzucha oraz jako pomoc w procedurach diagnostycznych i terapeutycznych jamy brzusznej // Curr Med Res Opin. 2008.
  20. Wytyczne dotyczące praktyki WGO - Zespół jelita drażliwego: perspektywa globalna, kwiecień 2009.

Nowosybirski Państwowy Uniwersytet Medyczny, Nowosybirsk

Amitryptylina dla SRK

O.P. ALEKSEEVA

Regionalny Szpital Kliniczny w Niżnym Nowogrodzie. NA. Semashko, 603126, Niżny Nowogród, ul. Rodionova, dom 190

Alekseeva Olga Polikarpovna - doktor nauk medycznych, profesor, dyrektor Regionalnego Centrum Gastroenterologicznego, tel. (831) 438-93-52, e-mail: [e-mail chroniony]

W artykule przedstawiono ocenę porównawczego leczenia zespołu jelita drażliwego opornego na leczenie objawowe z zastosowaniem trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego amitryptyliny i melatoninergicznego leku przeciwdepresyjnego agomelatyny w terapii skojarzonej u 29 pacjentów przez 8 tygodni. W obu grupach pacjentów nastąpiło istotne zmniejszenie zaburzeń depresyjnych i poprawa jakości życia w zakresie skali depresji CES-D, HADS oraz skali oceny jakości życia IBS-QOL. W grupie leczonej agomelatyną skuteczność leczenia i tolerancja były znacznie bardziej wyraźne.

Słowa kluczowe: zespół jelita drażliwego, depresja, leki przeciwdepresyjne, jakość życia.

O.P. ALEKSEEVA

Regionalny Szpital Kliniczny w Niżnym Nowogrodzie nazwany imieniem N.A. Semashko, ul.Rodionova 190, Niżny Nowogród, Federacja Rosyjska, 603126

Skuteczność leczenia zespołu jelita drażliwego opornego na leczenie objawowe z zastosowaniem leku przeciwdepresyjnego agomelatyny w porównaniu z amitryptyliną

Alekseeva O.P. -RE. Med. Dr hab. Inż. Prof. Nadzw., Dyrektor Regionalnego Centrum Gastroenterologii, tel. (831) 438-93-52, e-mail: [e-mail chroniony]

W artykule przedstawiono ocenę porównawczą leczenia zespołu jelita drażliwego, opornego na leczenie objawowe, w kompleksowej terapii 29 chorych w ciągu 8 tygodni z zastosowaniem trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego amitryptyliny i agonistycznego agomelatyny antydepresyjnej receptora melatoniny. Statystycznie istotne zmniejszenie zaburzeń depresyjnych i poprawę jakości życia stwierdza się na podstawie wskaźników skal depresyjnych (CES-D, HADS oraz skali oceny jakości życia IBS-QOL) w obu grupach pacjentów. W grupie leczonej agomelatyną skuteczność leczenia i tolerancja były znacznie bardziej wyraźne.

Słowa kluczowe: zespół jelita drażliwego, depresja, leki przeciwdepresyjne, jakość życia.

Zespół jelita drażliwego (IBS) to zespół zaburzeń czynnościowych (niezwiązanych z patologią organiczną) trwających dłużej niż 3 miesiące w ciągu ostatnich 12 miesięcy lub dłużej, których głównymi objawami klinicznymi są bóle brzucha lub dyskomfort w jamie brzusznej, zwykle ustępujące po wypróżnieniu, któremu towarzyszą wzdęcia i naruszenia jego funkcji: zaparcia, biegunka lub ich naprzemienność. To są podstawowe idee dotyczące SRC w świetle konsensusu Rzym III [1, 2]. Istnieją 3 stopnie nasilenia zaburzeń czynnościowych jelita: łagodne, umiarkowane i ciężkie. Z łagodnym stopniem pacjenci rzadko chodzą do lekarza i zauważają pozytywny wynik efektu terapeutycznego. Przy umiarkowanym nasileniu pacjenci rzadziej zauważają poprawę po terapii, zaostrzenia choroby wywołują różne czynniki: ostre infekcje jelitowe, stresujące wydarzenia w życiu codziennym iw pracy, większość z nich ma zaburzenia psychopatologiczne. Pacjenci w ciężkim stanie charakteryzują się uporczywym przebiegiem, opornym na trwające leczenie objawowe, istnieje związek między chorobą a zaburzeniami psychoemocjonalnymi w postaci zaburzeń lękowo-fobicznych i depresyjnych, które zazwyczaj wymagają specjalnego wykrywania i leczenia [3]. Uporczywy ból brzucha może być maską przy zaburzeniu depresyjnym [4]. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) są częścią nowoczesnych algorytmów leczenia chorych na IBS z opornym na leczenie przebiegiem choroby [5, 6]. Leki przeciwdepresyjne mogą być pomocne nawet w przypadku braku depresji w poprawie ogólnego samopoczucia [5]. Stosowanie tych leków w szerokiej praktyce klinicznej ograniczają poważne skutki uboczne, trudność w doborze skutecznej dawki, potrzeba stałego kontaktu z pacjentem, obawa przed przepisaniem leków bez stałego nadzoru psychiatry..

Celem pracy jest identyfikacja obecności i nasilenia depresji u pacjentów z IBS opornych na konwencjonalne leczenie objawowe za pomocą specjalnych kwestionariuszy oraz ocena skuteczności złożonego przebiegu leczenia z włączeniem agomelatyny, leku przeciwdepresyjnego o działaniu melatonergicznym, w porównaniu z trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym amitryptyliną..

Materiały i metody

Przebadano 32 pacjentów z klinicznymi objawami IBS, u których po dokładnych i licznych badaniach nie stwierdzono organicznej patologii jelit i którzy nie zauważyli poprawy po konwencjonalnym leczeniu objawowym. IBS rozpoznawano według kryteriów Rome III [1, 2]. Wszyscy pacjenci przeszli badania: ogólne badania krwi i moczu, coprogram, podstawowe biochemiczne badania krwi, badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej, fibrokolonoskopię i / lub irygoskopię według ogólnie przyjętych metod.

Diagnozę depresji i ocenę skuteczności jej leczenia ustalono za pomocą zwalidowanych kwestionariuszy CES-D (Centerof Epidmiological studies of USA-Depression, 1977), HADS - szpitalna skala lęku i depresji (podskala depresji), 1983 [7, 8]. Jakość życia oceniano za pomocą kwestionariusza IBS-QOL [9] przeznaczonego dla pacjentów z IBS.

Konwencjonalne leczenie obejmowało miotropowe leki przeciwskurczowe u wszystkich pacjentów (mebeweryna, bromek pinaveria), pacjentom z IBS-C (z zaparciami) dodatkowo przepisywano osmotyczne środki przeczyszczające (laktuloza, glikol polietylenowy), pacjenci z IBS-D (z biegunką) - loperamid, pacjenci z mieszaną wersją IBS-M (naprzemienność zaparć i biegunki) - trimebutyna. Pacjentów podzielono na 2 grupy: 16 pacjentom oprócz terapii konwencjonalnej przepisano trójpierścieniową amitryptylinę przeciwdepresyjną, zaczynając od dawki 10 mg na dobę, w razie potrzeby dawkę zwiększono po 2 tygodniach do 20 mg na dobę (I grupa); 15 pacjentom dodatkowo przepisano agomelatynę (Valdoxan) (grupa 2). Agomelatynę przepisywano zaczynając od dawki 25 mg - 1 tabletka na noc, przy niewystarczającej skuteczności, dawkę zwiększano po 2 tygodniach do 50 mg - 2 tabletki na noc, przebieg leczenia również trwał 8 tygodni. Skuteczność terapii oceniano na podstawie skumulowanej liczby objawów, wskaźników depresji oraz jakości życia przed i po 8-tygodniowej terapii..

Ponieważ w badaniu zastosowano skale punktowe, statystyczną obróbkę wyników przeprowadzono za pomocą nieparametrycznego testu U Wilcoxona - Manna - Whitneya [10]. Wartości testu Wilcoxona - Manna - Whitneya (Ucalc.) Obliczono dla zadanych par cech i porównano z wartościami krytycznymi (tabelarycznymi) (Utab.) Dla odpowiedniego poziomu istotności różnic (P). Wraz ze wzrostem różnic między próbkami Ucalc. maleje. Ocenę rzetelności różnic wskaźników przeprowadzono w dwóch kierunkach. Pierwsza obejmowała ocenę powiązanych wskaźników w I i II grupie terapeutycznej i charakteryzowała odrębną skuteczność amitryptyliny w pierwszej grupie i agomelatyny w drugiej grupie na tle terapii konwencjonalnej w obu grupach. Drugi kierunek polegał na ocenie niepowiązanych wskaźników pomiędzy I i II grupą i odzwierciedlał porównawczą skuteczność stosowania amitryptyliny i agomelatyny..

wyniki

Wśród pacjentów było 8 mężczyzn i 24 kobiety, co nie jest sprzeczne z danymi literaturowymi, że kobiety w większości cierpią na IBS. Wiek mężczyzn mieścił się w przedziale od 30 do 40 lat (średnia - 36 ± 3), u kobiet średni wiek wynosił 43 ± 4 lata, a dwa przedziały wiekowe ustalono od 18 do 40 (12 chorych) i od 40 do 54 lat. (12 pacjentów). Wszyscy pacjenci chorowali ponad 3 lata temu, średnio 6,5 roku. Zgodnie z wynikami powtórnego pogłębionego badania, u 1 chorego z biegunkowym IBS rozpoznano chłoniaka jelita cienkiego, wykluczono go z badania. W trakcie leczenia 2 pacjentów (po 1 z każdej grupy) odmówiło leczenia i zostało wykluczonych z badania. W badaniu wzięło udział 29 pacjentów.

Głównymi objawami choroby były ból, wzdęcia i / lub dyskomfort w jamie brzusznej. Ta skarga została przedstawiona przez wszystkich pacjentów. Wariant z przewagą zaparć (IBS-C) zaobserwowano u 15 pacjentów, z przewagą biegunki (IBS-D) tylko u 2 osób i 12 osób z wariantem mieszanym (IBS-M), naprzemiennie z zaparciami i biegunką. Oprócz głównych, u pacjentów stwierdzono inne różnorodne objawy (objawy): migrenowe bóle głowy, zaburzenia rytmu i charakteru snu, osłabienie, zmęczenie, drażliwość, obniżony nastrój i apetyt, niewielka utrata masy ciała w ciągu ostatniego roku, uczucie pieczenia w różnych częściach ciała.... W sumie zidentyfikowano 15 głównych objawów, które występują w różnych kombinacjach u każdego pacjenta. Łączną liczbę objawów u każdego pacjenta oceniano przed i po leczeniu.

Wszystkich 29 pacjentów miało depresję w kwestionariuszach CES-D i HADS. Ze względu na nasilenie zaburzeń depresyjnych przed leczeniem rozkład pacjentów był następujący: w skali CES-D było 2 razy mniej pacjentów z łagodną depresją (19-25 pkt) - 9 osób niż z ciężką depresją (≥26 pkt), - 20 pacjentów... Za pomocą skali HADS uzyskano następujące wyniki: subklinicznie ciężką depresję (8-10 punktów) odnotowano u 8 pacjentów, klinicznie wyraźną depresję (≥11 punktów) u 21 pacjentów. Po leczeniu ciężka depresja utrzymywała się tylko u 2 pacjentów, zgodnie z wynikami obu skal. Depresja została całkowicie zatrzymana u 13 osób (w skali CES-D) i 14 osób (w skali HADS). Ocena depresji na skalach przed i po leczeniu odpowiadała klinicznym objawom choroby (liczbie objawów). Łączna liczba objawów przed leczeniem wynosiła od 6 do 14 u każdego pacjenta, po leczeniu tylko od 1 do 6, z wyjątkiem 2 pacjentów z utrzymującą się ciężką depresją po leczeniu, u których łączna liczba objawów nie zmniejszyła się. Dawkę amitryptyliny w pierwszej grupie pacjentów po 2 tygodniach leczenia trzeba było zwiększyć z 10 do 20 mg u 13 z 15 pacjentów. Dawkę agomelatyny w drugiej grupie pacjentów zwiększono po 2 tygodniach leczenia z 25 do 50 mg tylko u 2 pacjentów.

Ocenę wiarygodności różnic w dynamice objawów klinicznych, nasileniu depresji i wskaźnikach jakości życia pacjentów przeprowadzono w ramach I i II grupy w parowanych próbach pokrewnych tak jak przed i po leczeniu i przedstawiono w tabeli. 1.

Tabela 1.

Ocena wiarygodności różnic w dynamice objawów klinicznych, nasileniu depresji oraz wskaźników jakości życia pacjentów z I i II grupy w trakcie leczenia

pytania

P: Czy można leczyć przewlekły zespół jelita drażliwego??

Witryna zawiera podstawowe informacje wyłącznie w celach informacyjnych. Diagnozę i leczenie chorób należy prowadzić pod okiem specjalisty. Wszystkie leki mają przeciwwskazania. Wymagana konsultacja specjalistyczna!

Czy można wyleczyć przewlekły zespół jelita drażliwego??

Zespół jelita drażliwego jest stanem przewlekłym. Kryterium przewlekłej lub ostrej postaci choroby jest czas trwania objawów, charakter ich pojawienia się. Ostra postać choroby charakteryzuje się szybkim i nagłym początkiem objawów, a także czasem trwania choroby od 2 do 6 tygodni.
Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego opiera się na obecności określonych dolegliwości u osoby przez co najmniej 12 tygodni w roku, co wyklucza możliwość ostrej postaci patologii (ponieważ postać ostra nie może trwać 3 miesiące w roku).

Leczenie zespołu jelita drażliwego polega przede wszystkim na stabilizacji tła psycho-emocjonalnego człowieka. Tak więc, aby wyleczyć patologię, konieczne jest wykluczenie przyczyny choroby. Jak wiadomo, głównym powodem rozwoju zespołu jelita drażliwego jest niestabilność tła emocjonalnego osoby, pod wpływem której następuje zmiana ruchliwości jelit. Dlatego leczenie ma na celu wyeliminowanie różnych zaburzeń psychicznych..

Zaburzenia psychiczne obejmują:

  • mała i duża depresja;
  • zaburzenia lękowe;
  • zaburzenia obsesyjno-fobiczne;
  • histeria;
  • nerwice;
  • psychoza;
  • atak paniki.

Zasadniczo leczenie polega na stosowaniu leków przeciwdepresyjnych i uspokajających. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne o działaniu uspokajającym oraz leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) są skutecznymi lekami w leczeniu zespołu jelita drażliwego. Leki z pierwszej grupy to amitryptylina. Dawkowanie dowolnego leku psychotropowego, w tym amitryptyliny, jest przeprowadzane wyłącznie przez lekarza.

Dawkowanie dobierane jest na podstawie:

  • wiek pacjenta;
  • nasilenie zaburzenia psychicznego;
  • obecność współistniejących patologii.

Sposób stosowania amitryptyliny jest również indywidualny. Polega na stopniowym zwiększaniu dawki, aż do uzyskania pożądanego efektu uspokajającego. Na przykład 25 miligramów jest przepisywanych dwa razy dziennie. Dawkę podwaja się co tydzień, osiągając optymalną dawkę podtrzymującą 150 miligramów dziennie. Efekt leczenia amitryptyliną obserwuje się po 3 do 4 tygodniach. Jeśli po miesiącu stan pacjenta nie ulegnie poprawie (napady paniki i niepokój trwają nadal, a objawy jelitowe się pogorszyły), lek zastępuje się innym. Anulowanie leku następuje tak stopniowo, jak jego powołanie..
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne są przepisywane głównie w przypadku zespołu jelita drażliwego z przewagą biegunki oraz, w wyjątkowych przypadkach, w przypadku zaparć.

Z grupy leków z grupy SSRI w leczeniu zespołu jelita drażliwego stosuje się:

  • sertralina - 100 miligramów dziennie;
  • fluoksetyna - od 20 do 40 miligramów dziennie;
  • paroksetyna - 10 do 20 miligramów dziennie rano.

Przepisywanie tych leków zapewnia również stopniowe zwiększanie dawki i stopniowe ich wycofywanie. Ze środków uspokajających meprobamat jest stosowany w dawce 200 miligramów dziennie.

Wybór leku zależy od charakteru zaburzenia psychicznego danej osoby. W przypadku zaburzeń obsesyjno-fobicznych sertralina jest skuteczna, w przypadku zaburzeń lękowych - paroksetyna, w przypadku umiarkowanej depresji - fluoksetyna, a w przypadku ciężkiej depresji - amitryptylina. Leczenie lekami psychotropowymi na zespół jelita drażliwego jest długotrwałe (co najmniej sześć miesięcy). Ze względu na wysoką toksyczność leków należy go monitorować za pomocą ogólnego i biochemicznego badania krwi, a także elektrokardiogramu.

Leczenie objawowe zespołu jelita drażliwego sprowadza się do wyeliminowania objawów choroby, takich jak:

  • zaparcie;
  • biegunka;
  • naruszenie konsystencji stolca;
  • bębnica;
  • ból brzucha.

Eliminacja tych objawów polega na zastosowaniu następujących środków:
  • środki ściągające - loperamid, smecta;
  • środki przeczyszczające - senadexin, duphalac;
  • leki wiatropędne - espumisan, woda koperkowa;
  • leki przeciwskurczowe - drotaweryna, papaweryna.

Leczenie objawowe zespołu jelita drażliwego nie eliminuje przyczyny choroby, ale eliminuje jej objawy i poprawia samopoczucie.

Nowe horyzonty w leczeniu pacjentów z zespołem jelita drażliwego

* Współczynnik wpływu na 2018 r. Według RSCI

Czasopismo znajduje się na Liście recenzowanych publikacji naukowych Wyższej Komisji Atestacyjnej.

Przeczytaj w nowym numerze

Jedną z najczęstszych chorób czynnościowych przewodu pokarmowego (GIT) w krajach rozwiniętych jest zespół jelita drażliwego (IBS). Objawy IBS prowadzą do znacznego obniżenia jakości życia pacjentów, co decyduje o tym, że badacze na całym świecie zwracają szczególną uwagę na tę funkcjonalną chorobę..
IBS ma złożoną patogenezę. W patogenezie choroby kluczową rolę odgrywają zaburzenia kolonizacji bakteryjnej jelita, zespół przerostu bakterii w jelicie cienkim, zaburzenia diety w postaci nadużywania fast foodów, smażonych potraw, drażniących pokarmów. Jednymi z wiodących patofizjologicznych wyzwalaczy choroby są również zaburzenia w osi mózgowo-jelitowej, prowadzące do zmian w układzie nerwowym przewodu pokarmowego i rozwoju zjawiska przeczulicy trzewnej..
W artykule przedstawiono nowe informacje o mechanizmie rozwoju IBS, jego terapii opartej na patogenetyce, a także o jego perspektywach. Szczegółowo rozważa się farmakoterapię IBS w zależności od wariantu choroby (IBS z przewagą zaparć / IBS z przewagą biegunki), zwraca się uwagę na rolę probiotyków, ziołolecznictwa i alternatywnych metod leczenia.

Słowa kluczowe: zespół jelita drażliwego, terapia patogenetyczna.

Do cytowania: Akhmedov V.A. Nowe horyzonty w leczeniu pacjentów z zespołem jelita drażliwego // BC. Gastroenterology. 2016. Nr 11. str. 693–695.

Do cytowania: Akhmedov V.A. Nowe horyzonty w leczeniu pacjentów z zespołem jelita drażliwego. Rak piersi. 2016; 11: 693-695.

Nowe horyzonty w terapii zespołu jelita drażliwego
Akhmedov V.A..

Omsk State Medical University, Rosja

Zespół jelita drażliwego (IBS), funkcjonalne zaburzenie żołądkowo-jelitowe, jest jednym z najczęstszych schorzeń w krajach rozwiniętych. Jej objawy znacznie obniżają jakość życia. Na całym świecie przywiązuje się wielką wagę do tej choroby funkcjonalnej.
Obecnie za kluczowe mechanizmy patofizjologiczne uważa się nieprawidłową kolonizację bakteryjną jelit, zespół przerostu jelita cienkiego i niezdrową dietę (fast food, smażone jedzenie, czynniki drażniące itp.). Rozregulowana oś jelitowo-mózgowa, która prowadzi do nieprawidłowości jelitowego układu nerwowego i nadwrażliwości trzewnej, również odgrywa ważną rolę w patogenezie. Ostatnio wykazano, że komórki tuczne uwalniają różne mediatory zapalenia, które zwiększają przepuszczalność jelit.
Nowe dane dotyczące patogenezy IBS położyły podwaliny pod rozwój innowacyjnych i perspektywicznych racjonalnych metod leczenia. W artykule szczegółowo opisano farmakoterapię IBS w zależności od podtypu (z przewagą zaparć lub z biegunką) oraz omówiono rolę probiotyków, terapii ziołowej i medycyny alternatywnej..

Słowa kluczowe: zespół jelita drażliwego, terapia chorobotwórcza.

Do cytowania: Akhmedov V.A. Nowe horyzonty w terapii zespołu jelita drażliwego // RMJ. Gastroenterology. 2016. Nr 11. str. 693–695.

Artykuł jest poświęcony nowym horyzontom w leczeniu pacjentów z zespołem jelita drażliwego

IBS jest funkcjonalną chorobą przewodu pokarmowego, która jest jedną z najczęściej występujących w rozwiniętych krajach świata [1]. Objawy tej choroby wiążą się ze znacznym obniżeniem jakości życia pacjentów, co przesądza o ogromnej uwadze badaczy z całego świata na tę patologię [2].
Współczesne badania ujawniły główne aspekty patofizjologiczne związane z rozwojem IBS. Obecnie za wiodące patofizjologiczne mechanizmy choroby uważa się: naruszenie kolonizacji bakteryjnej jelita [3, 4], zespół przerostu bakterii w jelicie cienkim [5], błędy dietetyczne w postaci nadużywania fast foodów, smażonych potraw, drażniących pokarmów [6, 7]... Ważną rolę w patogenezie choroby odgrywają również zaburzenia osi mózg - jelito prowadzące do zmian w jelitowym układzie nerwowym i rozwoju zjawiska hiperalgezji trzewnej [8, 9]. Również w ostatnich latach ujawniono udział komórek tucznych w uwalnianiu mediatorów zapalenia, co z kolei prowadzi do wzrostu przepuszczalności ściany jelita [10].
Nowe informacje patofizjologiczne o mechanizmie rozwoju IBS dały początek nowym perspektywom racjonalnego, patogenetycznie uzasadnionego leczenia tej choroby.
Farmakoterapia IBS jest bezpośrednio determinowana przez wariant choroby.

Leczenie zaparcia IBS
W wariancie z przewagą zaparć, w celu złagodzenia objawów, z pewnością istotne pozostanie stosowanie nowoczesnych środków przeczyszczających, takich jak makrogol, bisakodyl, laktuloza. W leczeniu wariantu z przewagą zaparć obiecujące jest zastosowanie linaklotydu, który swoją budową jest agonistą cyklazy guanylanowej C, dzięki czemu lek skutecznie eliminuje zespół bólowy, dodatkowo poprawiając konsystencję kału i zwiększając aktywność skurczową jelit [11]. Najczęstszym działaniem niepożądanym leczenia linaklotydem jest biegunka..
Lubiproston to kolejny obiecujący lek stosowany w leczeniu IBS z przewagą zaparć. Lek ten aktywuje funkcję kanałów jonowych chlorków, które ułatwiają transport jonów chlorkowych przez nabłonek jelita, powodując zwiększone wydzielanie płynów i zwiększoną częstotliwość stolca. Dodatkowymi zaletami leku są zmniejszenie bólu brzucha, a także mała częstość występowania skutków ubocznych, takich jak biegunka i zawroty głowy [12].
Tegaserod jest przedstawicielem selektywnych agonistów receptorów 5-HT4, zmniejsza nadwrażliwość trzewną i stymuluje wydzielanie chlorków z komórek nabłonka. Wykazano, że podawanie leku pomaga zmniejszyć ból i dyskomfort w jamie brzusznej u pacjentów z IBS [13, 14]. Pomimo dostępnych badań dotyczących bezpieczeństwa długotrwałej (12 miesięcy) terapii tegaserodem [15], lek został wycofany z rynku w 2007 roku [16]..
Prukalopryd, inny przedstawiciel agonistów receptora 5-HT4, jest wysoce skuteczny w opornych zaparciach, przyspieszając czas przejścia w okrężnicy [17]. Lek sprawdził się dobrze i przy zaparciach wynikających z nieprawidłowości w budowie jelita, takich jak dolichosigma [18]. Długotrwała terapia prucalopridem nie prowadzi do wydłużenia odstępu QT [19]. Ze względu na niewystarczające dane na temat stosowania leku u mężczyzn jest on obecnie stosowany w leczeniu zespołu zaparć u kobiet z IBS [20].
Inny czynnik prokinetyczny, pumosetrag, jest częściowym agonistą receptorów 5-HT3. W trakcie badania klinicznego lek wykazał skuteczność w drugiej fazie [21].
Velusetrag należy również do agonistów receptora 5-HT4, co również przyczynia się do jego aktywności prokinetycznej. Na podstawie wyników badań kontrolowanych placebo wykazano, że lek jest skuteczny i bezpieczny u pacjentów z przewlekłymi zaparciami idiopatycznymi [22]..
Wyniki badań wykazały pozytywny wpływ fluoksetyny, inhibitora wychwytu zwrotnego serotoniny, na zmniejszenie bólu i wzdęć u pacjentów z IBS z przewagą zaparć [23].

Leczenie IBS z dominującą biegunką
Loperamid jest agonistą receptorów µ-opioidowych, ogranicza opróżnianie żołądka, sprzyja opóźnieniu pasażu jelitowego, rozluźnia odcinkowy skurcz okrężnicy i działa przeciwbiegunkowo [24]. U pacjentów z IBS opisywano nasilenie nocnych bólów brzucha na tle terapii loperamidem [25], jednak obecnie lek jest z powodzeniem stosowany w leczeniu IBS z przewagą biegunki u dorosłych [26].
Alosetron jest antagonistą receptora 5-HT3 i jest skuteczny w leczeniu IBS u kobiet z przewagą zespołu biegunkowego oraz naprzemiennymi zaparciami i biegunkami [27]. Lek zmniejsza również ból i dyskomfort w jelitach, ale tylko z przewagą zespołu biegunkowego.
Clofelemer wiąże się z kanałami CFTR i zmniejsza wydzielanie jonów chlorkowych w nabłonku jelitowym. Efekt ten pomaga zredukować zespół nadwrażliwości trzewnej oraz poprawia konsystencję stolca i częstość występowania objawowej biegunki [28]. W badaniu z tym lekiem przez 12 tygodni. istotnie złagodziły objawy kliniczne u pacjentów z IBS z przewagą biegunki [29].
Solabegron jest obecnie w fazie rozwoju. Lek jest selektywnym agonistą receptorów b3-adrenergicznych, nie ma istotnego wpływu na pasaż jelitowy, jednocześnie wpływa na zmniejszenie bólu poprzez zmniejszenie pobudliwości neuronów jelitowych [30].
W ostatnich latach dyskutowano o możliwości stosowania oktreotydu u pacjentów z IBS z przewagą biegunki. Lek jest agonistą somatostatyny 2 i, jak pokazują wyniki badania, może poprawiać częstość wypróżnień u pacjentów z IBS, nie wpływając jednocześnie na intensywność odczuwania bólu [31].
Małe dawki trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego amitryptyliny są bardzo dobrze tolerowane i znacznie zmniejszają odczuwanie bólu u pacjentów z IBS z przewagą biegunki, zwłaszcza w połączeniu z częstym stresem [32].
W badaniu prospektywnym wykazano pozytywny wpływ mesalazyny jako leku przeciwzapalnego u pacjentów z IBS z przewagą biegunki, czego efektem było zmniejszenie dolegliwości brzusznych i poprawa częstości stolca [33]. Również korzystny wpływ mesalazyny na IBS z biegunką został potwierdzony w dużym randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo [34].
Pregabalina o działaniu przeciwdrgawkowym wykazała obiecujące wyniki w zakresie zmniejszenia bólu u pacjentów z IBS [35], ale dotychczas nie pojawiają się wskazania do stosowania IBS..
Melatonina wykazała istotne obniżenie progu bólowego w jelicie u pacjentów z IBS i zaburzeniami snu, a także u pacjentów bez zaburzeń snu [36].
W dużej metaanalizie 22 badań i 1778 pacjentów z IBS, dotyczących skuteczności miotropowych leków przeciwskurczowych w leczeniu choroby, rozstrzygające dowody skuteczności wykazano tylko dla otylonii i hioscyny [37]..

Rola probiotyków w terapii IBS
W ostatnich latach aktywnie dyskutowano o możliwych korzyściach z włączenia probiotyków do terapii pacjentów z różnymi typami IBS. Zatem wyniki badania klinicznego, w którym wzięło udział 362 kobiety z IBS, pokazały, że włączenie Bifidobacterium infantis do terapii prowadzi do zmniejszenia klinicznych objawów IBS o ponad 20% [38]. Podobne wyniki uzyskano dla Lactobacillus acidophilus, który stosowano przez 4 tygodnie. doprowadziło do zmniejszenia bólu i dyskomfortu w jamie brzusznej o ponad 20% [39]. Jednak w niedawnym dużym, kontrolowanym placebo badaniu, w którym pacjenci z IBS otrzymywali mieszaninę Lactobacillus paracasei ssp. paracasei F19, Lactobacillus acidophilus La5 i Bifidobacterium Bb12 przez sześć miesięcy, nie było istotnej różnicy w redukcji objawów klinicznych w porównaniu z osobami, które otrzymywały placebo, chociaż wystąpiła pewna statystycznie nieistotna poprawa jakości życia u osób otrzymujących probiotyki [40].
Uzyskano interesujące dane dotyczące antyseptycznej rifaksyminy jelitowej, której włączenie do terapii pacjentów z IBS z biegunką doprowadziło do znacznego zmniejszenia klinicznych objawów IBS, takich jak wzdęcia i bóle brzucha, co wykazano w 2 badaniach kontrolowanych placebo (III faza) TARGET 1 i TARGET 2 [41].

Rola ziołolecznictwa i terapii alternatywnych
Jednym z obszarów terapii pacjentów z IBS jest stosowanie ziołolecznictwa. Tym samym wykazano, że dodatek olejku miętowego do leczenia pacjentów z IBS z przewagą biegunki może zmniejszyć częstość wypróżnień przy minimalnym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych [42]. Oprócz ziołolecznictwa akupunktura może być jednym z obszarów terapii alternatywnej dla pacjentów z IBS [42]. Omówiono pozytywny wpływ psychoterapii opartej na hipnoterapii u pacjentów z IBS z przewagą depresji - poprawę objawów lęku oraz wskaźników jakości życia pacjentów [43]. Omówiono również możliwe przyszłe zastosowanie przeszczepu stolca dawcy w leczeniu pacjentów z IBS [44].
Zatem pojawienie się nowych informacji na temat patogenezy różnych typów IBS pozwala nam otworzyć nowe horyzonty w leczeniu pacjentów z tą chorobą..

Artykuły O Zapaleniu Wątroby